Μέρες τώρα αναλογιζόμαστε τι να γράψουμε ως ευχή για τη νέα χρονιά. Σκεφτόμαστε για τη σύνδεση μεταξύ ειρήνης και δικαιοσύνης (ώστε η πρώτη να μην αφορά κάτι νεκρό, όπως η ειρήνη που βασιλεύει στα κοιμητήρια), αλλά και για τη σύνδεση μεταξύ τρυφερότητας και δικαιοσύνης (ώστε η δεύτερη να μην είναι άκαμπτη, όπως το γράμμα του νόμου). Σκεφτόμαστε για τη σημασία της αγάπης, αλλά κι αυτή ακόμα μπορεί συχνά να αποτελεί μια “προνομιακή” κατάσταση, ειδικά όταν καταλήγει να χρησιμοποείται από τα λάθος στόματα. (Πόσα εγκλήματα δεν έχουν διαπραχθεί στο όνομα μιας κενής νοήματος αγάπης;)
Τί να ευχηθούμε που να μην αντηχεί τις ασκήσεις προνομίων του λευκού Δυτικού κόσμου;
Στρεφόμαστε σε ένα παλιότερο κείμενο του Βάτσλαβ Χάβελ για την ελπίδα – διότι αυτό ακριβώς ευχόμαστε για το 2026: περισσότερη ελπίδα, ας εργαστούμε από κοινού προς την κατεύθυνση της ελπίδας (διότι η ελπίδα δεν χαρίζεται, πράττεται).
«Αναστοχαζόμενος την ελπίδα (ειδικά όταν πρόκειται για συγκυρίες χαρακτηριστικό των οποίων είναι η απουσία της ελπίδας, όπως συμβαίνει στις φυλακές), την αντιλαμβάνομαι ως μία κατάσταση του νου, όχι ως την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο κόσμος. Είτε κουβαλάμε την ελπίδα μέσα μας, είτε όχι· πρόκειται για μια διάσταση της ψυχής που δεν εξαρτάται με ουσιαστικό τρόπο από κάποια ιδιαίτερη αντίληψη για τον κόσμο ή την εκτίμηση εξέλιξης των εκάστοτε συνθηκών. Η ελπίδα δεν αφορά προμηνύματα ή προγνώσεις. Αποτελεί έναν προσανατολισμό του πνεύματος, έναν προσανατολισμό της καρδιάς· υπερβαίνει τα άμεσα βιώματα του κόσμου και αγκυροβολεί κάπου πέρα από τους ορίζοντές του. Υπό αυτό το βαθύ και ισχυρό τρόπο, η ελπίδα δεν ταυτίζεται με τη χαρά για τη θετική έκβαση των πραγμάτων, ούτε με την προθυμία επένδυσης σε σχήματα που υπόσχονται μια πρώιμη επιτυχία. Αντιθέτως ταυτίζεται με τη δυνατότητα να εργαστεί κανείς για κάτι που είναι καλό, ανεξαρτήτως των πιθανοτήτων του να πετύχει.»
Το κείμενο του Vaclav Havel “The kind of hope I often think about” προέρχεται από το βιβλίο Disturbing the Peace: A Conversation with Karel Hvizdala (Vintage Books, 1990, σελ. 181).
