Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί απόσπασμα του άρθρου των Lees, J. & Tovey, P. “Counselling & psychotherapy, complementary & alternative medicine & the future of healthcare” που εκδόθηκε στο British Journal of Guidance & Counselling το (βλ. 2012 40 (1), p.67-81).
[…] Ο όρος ‘ολιστικός’ χρησιμοποιείται τόσο στην ψυχοθεραπεία, όσο και στις συμπληρωματικές/ εναλλακτικές θεραπείες, παρόλο που είναι περισσότερο γνωστός στο πλαίσιο των τελευταίων. Για τον Leader (2009) η θεραπεία ενός ατόμου “οφείλει να είναι ολιστική”, ενώ οι ασκούσες τις συμπληρωματικές/ εναλλακτικές θεραπείες συχνά αναφέρονται στην ανάγκη “να θεραπεύει κανείς το σύνολο του ανθρώπου” (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ομοιοπαθητικής κ.ά., 2008, σελ. 15). Η χρήση του όρου από τον Leader αφορά μορφές θεραπείας που προσεγγίζουν τα συμπτώματα ή ζητήματα ψυχολογικής υγείας (για παράδειγμα την κατάθλιψη) υπό την οπτική της σχέσης τους με την ανάπτυξη ενός ατόμου στην πάροδο του χρόνου. Με άλλα λόγια, δεν προσεγγίζει κάθε σύμπτωμα ως κάτι ξεχωριστό, αλλά εντός ενός πλαισίου ψυχολογικής ανάπτυξης. Αντιθέτως, πολλές συμπληρωματικές/ εναλλακτικές θεραπείες, υιοθετούν μια πνευματική οπτική και προσεγγίζουν την ολιστικότητα με έναν ευρύτερο τρόπο που αφορά τη στενή σύνδεση μεταξύ σώματος, ψυχής και πνεύματος. Η ανθρωποσοφική θεραπεία για παράδειγμα, επιδιώκει να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο “ενός σώματος δίχως ψυχή (στην ιατρική) και μιας ψυχής δίχως σώμα (όπως συμβαίνει με πολλές μορφές συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας)” (Twentyman, 1989, p. 17), μία ανησυχία την οποία μοιράζεται με άλλα συστήματα συμπληρωματικών/ εναλλακτικών θεραπειών που ενστερνίζονται την πνευματική οπτική. Με άλλα λόγια, αντιλαμβάνεται τη συμβατική βιοϊατρική ως μια μέθοδο υπερβολικά προσανατολισμένη στα προβλήματα του φυσικού σώματος και θεωρεί ότι οι ψυχολογικές αιτιολογήσεις λειτουργούν πολύ περιοριστικά. Έτσι, υποστηρίζει μία προσέγγιση των ψυχολογικών προβλημάτων με τρόπο που θα απευθύνεται ταυτόχρονα σε σώμα, ψυχή και πνεύμα με την εφαρμογή μιας πληθώρας άλλων παρεμβάσεων, όπως η ανθρωποσοφική ιατρική, το μασάζ, η ευρυθμία και η θεραπεία μέσω τέχνης σε συνδυασμό με τη συμβουλευτική και την ψυχοθεραπεία (Lees, 2011).
Ανεξαρτήτως του τι πιστεύουμε για την ολιστικότητα, τόσο η θεραπεία, όσο και οι συμπληρωματικές/ εναλλακτικές προσεγγίσεις εισάγουν μια διαφορετική στάση αντίληψης των συστημάτων υγείας λόγω του γεγονότος ότι θεωρούν πως το έργο τους, οφείλει να εστιάζει στο σύνολο του ατόμου αντί συγκεκριμένων συμπτωμάτων, μέσα από την αξιοποίηση διαφορετικών μεθόδων. Επιπλέον, υποστηρίζουμε ότι εάν τα συστήματα υγείας ήταν σε θέση να υιοθετήσουν μία “ολιστική” οπτική θα ήταν ικανά να καλλιεργήσουν μακροχρόνιες αλλαγές και, ως εκ τούτου, θα ήταν περισσότερο αποδοτικά.
(Το σκίτσο είναι του Leunig: https://leunig.com.au/)
