“Περιδιαβαίνοντας” την επικαιρότητα, μεταφέρομαι σε ένα πρόσφατο κείμενο του Bayo Akomolafe με αφορμή τη λευκή υπεροχή (white supremacy):
“τα άτομα δεν μπορούν να ξεμάθουν τη λευκή υπεροχή από μόνα τους. Διότι η τελευταία δεν αποτελεί απλώς ένα σύστημα αντιλήψεων, αλλά ένα καιρικό σύστημα. Πρόκειται για ένα οντο-επιστημικό καθεστώς (onto-epistemic regime) της εμπειρίας με το δικό του δέρμα, τη δική του αναπνοή και το δικό του μεταβολισμό. […] Θα μπορούσες να διδαχθείς όλες τις σωστές λέξεις, να υιοθετήσεις ένα εκατομμύριο τεχνικές, να παρακολουθήσεις περισσότερα σεμινάρια απ’ όσα σύννεφα διαθέτει ο ουρανός, ν’ αλλάξεις τη συμπεριφορά σου και να αναλάβεις την προσωπική ευθύνη που σου αναλογεί σε ό,τι αφορά τη φυλετική καταπίεση – θα μπορούσες να κάνεις όλα όσα απαιτούνται – όμως η καιρική συνθήκη θα παραμείνει αμετάβλητη. Επειδή η λευκή υπεροχή δε βρίσκεται αποκλειστικά στο δικό σου νου. Δεν πρόκειται για μια ‘κατάσταση του νου’.
Αφορά το ρυθμό της αναπνοής σου, τη γραμματική της πόλης σου, τη βραδύτητα της δικαιοσύνης, την αρχιτεκτονική των ιδρυμάτων σου, τα υλικά κατασκευής της παιδικής σου ηλικίας, το φως που φωτίζει τους εσωτερικούς χώρους με ανομοιογένεια μέσω των παραθύρων, τις ερωτήσεις που δεν τίθενται ποτέ, τα χρώματα που δεν μπορούμε να ονοματίσουμε, τους κοιλώδεις χώρους μεταξύ των αναστεναγμών που δε γνωρίζουμε πως να κατοικήσουμε, το χτύπο που δεν αισθανόμαστε, τις σανίδες του πατώματος που τρίζουν προς όφελός σου, την πρωτογενή κραυγή που αναδύεται ανάμεσα στα κεντίδια των ήχων. Δεν πρόκειται για μια νοικοκυρεμένη διαδικασία ανασύνδεσης της γνώσης. Δεν αποτελεί ένα κατόρθωμα. Αφορά αυτό που ονομάζω ‘αποκεντρωμένη μάθηση’ (paragogy*), μια μορφή μάθησης στις παρυφές του εαυτού. […] Δεν μπορείς να ξεμάθεις τη λευκή υπεροχή. Η λευκή υπεροχή δεν ξεμαθαίνεται μέσα από έναν άνθρωπο. Δεν αποτελείς το επίκεντρο του μετασχηματισμού. Η λευκή υπεροχή ξεμαθαίνεται δια των ρωγμών, των ασυμφωνιών – εκεί που ακόμα κι εσύ αποδομείσαι. Εκεί που το ‘εσύ’ δεν αφορά πλέον ένα σταθερό παρατηρητή ή ένα υποκείμενο-παράγοντα, αλλά ένα μεταβαλλόμενο αστερισμό σχέσεων, ιστοριών και τομών. Μια πορώδη ραφή. Ένα δονούμενο κόμβο. Ένα κενό στον κώδικα. […] Αυτό δε σημαίνει ότι οι πράξεις μας είναι ασήμαντες, αλλά αντιθέτως ότι είναι ριζικά ελλιπείς και πλαισιώνονται πάντοτε εντός των ορίων που θέτουν η συνάφεια, τα συμφραζομένα, ένα παλίμψηστο άλλων πράξεων. Δεν είμαστε οι μοναδικοί συγγραφείς των δράσεών μας. Όσα αποκαλούμε “πράξεις” εμπλεκόνται ήδη στις χορογραφίες διαφορετικών μεταξύ τους δυνάμεων – προγονικών, μικροβιακών, ιστορικών, οικολογικών, τεχνολογικών, γαστρονομικών – που υπερβαίνουν τις προθέσεις μας.
Έτσι λοιπόν, στο πνεύμα μιας παραποιητικής, αντί να αναρωτιόμαστε “τί να κάνω;”, θα θέσω ένα μικρότερο ερώτημα: πώς μπορούμε να είμαστε περισσότερο διαθέσιμοι σε όσα συμβαίνουν γύρω μας; Τί είδους χειρονομίες θα επέτρεπαν στις ρωγμές να εκφραστούν; Τί σημαίνει να διδάσκεται κανείς την παραμόρφωση (η οποία αποτελεί αντικείμενο της ρωγμής);
Το να ανακινείται κανείς από ερωτήματα σαν αυτά δε σημαίνει ότι φτιάχνει τον κόσμο. Δεν μπορούμε να φτιάξουμε τον κόσμο. Μπορούμε όμως να επιτρέψουμε στον κόσμο να μας μετακινήσει. Και τη στιγμή που συμβαίνει αυτό, κάτι μας ανατρέπει. Ή μάλλον, η ανατροπή γίνεται “εμείς”. Και αυτή η αναίρεση είναι το παν.”
Πηγή: https://www.facebook.com/bayoakomolafeampersand / Περισσότερα κείμενα του Bayo Akomolafe εδώ: https://www.bayoakomolafe.net/
* Paragogy: Μορφή μάθησης μεταξύ ομοτίμων, αποκεντρωμένη μάθηση, περισσότερα εδώ: https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/paragogy
